01-01-1970

VERS magazine

Hoe is het nu met… Joren Molter?

Door de jaren heen heeft VERS Magazine zowel jong talent als professionals mogen interviewen in de loop van hun carrière. Deze momentopnames van hun loopbaan leverden vaak spraakmakende verhalen op. VERS Magazine blijft benieuwd naar hoe het met ze gaat. In deze editie praten we met regisseur Joren Molter, die een zware periode in zijn leven meemaakte.

Vanaf zijn dertiende was Molter naar eigen zeggen als een gekkie bezig met film. Voor zijn derde jaar op de Filmacademie in 2015 maakte hij dan ook niet één, maar drie films over thema’s omtrent seksueel, lichamelijk en geestelijk geweld. In deze periode sprak ik Molter voor VERS Magazine over deze drieluik Konijn, Elle Est Belle en Blauw. ‘Huiselijk geweld gebeurt allemaal achter gesloten deuren en het is tijd dat die deuren eens geopend worden,’ zei hij toen over het waarom van de drie korte films. Ook wilde hij laten zien dat zulke situaties complexer zijn dan we denken en dat huiselijk geweld onbewust van generatie op generatie overgegeven kan worden. De ambitie straalde ervan af en het beloofde veel goeds voor de toekomst.

''Ik had het niet makkelijk op de Filmacademie. De theorie van de opleiding was geen match met mijn denkwijze over hoe ik films wilde maken.'' 

Het jaar daarop studeerde hij af met de film In Kropsdam is iedereen gelukkig. ‘In Nederland deed de film het wel oké. Positieve recensies, geen wildcard gewonnen helaas.’ Op festivals over de grens ontving de film echter lovende recensies en een tal van prijzen. Maar liefst 54 keer werd de afstudeerfilm geselecteerd voor internationale filmfestivals waaronder Clermont Ferrand, Palm Springs en Karlovy Vary. De film won dertien prijzen, waaronder de publieksprijs op het Warsaw International Film Festival. Molter reisde van festival naar festival. Daarna mocht hij de korte film Kind en de One Night Stand Dòst maken van het Filmfonds. Dòst werd verkocht aan Amazon en is inmiddels uitgebracht in 27 verschillende talen. Des te hoger Molter piekte, hoe zwaarder het dal daarna was. ‘In diezelfde periode, waarin ik zo geleefd werd door alles wat leuk was, werd mijn relatie verbroken en verloor ik tegelijkertijd mijn woning waar we net ingetrokken waren. Daar heb ik het heel moeilijk mee gehad.’

Vanaf dat moment ging het bergafwaarts. Na de breuk ging Joren zoveel mogelijk commercials maken, om in ieder geval bezig te blijven. Het bleek een vorm van afleiding. ‘Opeens werd ik toen ziek. Buikgriep. Die hield drie maanden aan.’ Tijdens zijn vakantie in Boedapest kreeg hij een enorme druk op zijn hoofd. ‘Het voelde alsof mijn hersenen uit mijn hoofd wilden.’ Die druk bleef dagenlang aanhouden. Hij had daardoor slapeloze nachten. In Nederland werd Molter gediagnosticeerd met een burn-out. Hij zat een jaar thuis. In die periode was een kastje opruimen het enige wat hij nog zo’n beetje kon. ‘Ik moest íets doen, ik kan niet stil zitten.’
Doordat hij nog geen ziekteverzekering had afgesloten, had hij ook geen vangnet. ‘Ik ben toen een jaar lang ziek geweest, leunend op het kleine beetje geld wat ik verdiend had. De drukte was zo alom aanwezig dat ik er niet bij stil heb gestaan dat zoiets je kan overkomen. Toen dat wel gebeurde werd ik echt uit het leven gerukt. Dan word je ineens heel snel volwassen.’

De weg terug
Na een jaar thuis te hebben gezeten moest hij wel zijn werk oppakken: het geld was op. Van de eens zo bevlogen maker die in 2015 uitgesproken had taboes te willen doorbreken was weinig meer over. Hij had door zijn ziekzijn zo vaak nee gezegd tegen commercials, waardoor hij niet meer gebeld werd. ‘Het voelde alsof ik uit het zicht verdwenen ben,’ vat Molter peinzend samen.  Het proces van zichzelf opnieuw de schaatsen ombinden viel hem niet makkelijk. Hij was bezig met zijn eerste speelfilm Zomervacht van het gelijknamige boek van Jaap Robben, waarvoor hij in de ontwikkelingsfase zat van De Oversteek. Toch werd de finish niet gehaald en werd het scenario helaas niet geselecteerd voor verdere realisatie. Een andere Telefilm die hij indiende werd ook afgewezen. ‘Dan verlies je weleens de moed.’ Hij realiseert zich dat afwijzingen bij het vak horen, maar het was extra zuur op dat moment. Veel mensen hebben na hun afstuderen van een film- of kunstacademie last van het zwarte gat. Molter ervaart dat niet zo, omdat de eerste paar jaren beter gingen dan verwacht. Nu realiseert hij zich dat het succes van zijn afstudeerfilm en het reizen van festival naar festival eigenlijk heel bijzonder is. ‘Ik raakte eraan gewend om elke maand twee keer naar het buitenland te vliegen om mijn film daar te representeren, in de tussentijd commercials en videoclips te regisseren en mijn fictie plannen te maken. Hierdoor heb ik de eerste jaren de lat heel hoog gelegd.’

Achteraf gezien vindt Molter van zichzelf dat hij te naïef was. Hij kwam erachter hoe perfectionistisch hij is. ‘Naast het films maken moet ik van mijzelf minimaal drie keer per week sporten. Ik moet van mijzelf snel debuteren met een bioscoopfilm. Ik moet een heel mooi huis hebben en ik moet heel gezond eten. Dat alles in plaats van dat ik mezelf afvraag wat ik wíl.’ Hij geeft ruiterlijk toe dat dit scenario hem op de lange termijn uitputte, want hij wilde het allemaal te graag en te snel. Het moest. ‘Ik drukte mijzelf in een keurslijf.’ Wat de oorzaak van deze uitputtingsslag was? ‘Misschien doordat ik het gevoel had dat het van mij verwacht werd? Misschien omdat ik als jonge jongen op de Filmacademie terechtkwam? Ik weet het niet, maar ik heb ontdekt dat ik het ook gewoon fijn kan vinden niet bezig te zijn met film.’


Still uit Kind van Joren Molter

Schone schijn
‘Het ging lange tijd niet goed, maar nu ben ik er weer bovenop en durf ik open over die periode te reflecteren,’ vertelt Molter. In de afgelopen tijd signaleerde hij wel dat veel mensen de schone schijn op willen houden. ‘Veel jonge regisseurs die ik ken winnen de ene na de andere prijs en staan op de grootste filmfestivals, maar hebben ook een bijbaantje en durven daar niet voor uit te komen. Ik zou het zo fijn vinden als we daar allemaal open over kunnen zijn. Dat het niet erg is om nog niet meteen aan de top te staan. Het is heel logisch dat je door artistieke projecten geen vast inkomen hebt.’ De jonge regisseur geeft wel aan zelf nooit een bijbaan te hebben gehad. ‘Ik weet het, het klinkt hypocriet van mij, maar desalniettemin vind ik dat we veel te veel bezig zijn onze beste en sterkste kant van ons te presenteren en lijkt er geen ruimte te zijn voor humaniteit.’ Schone schijn van social media, zoals Instagram en Facebook, werkt ook meer tegen dan mee. Molter hekelt het, maar geeft toe er zelf aan mee te doen. Hij kreeg last van jaloerse gevoelens op het moment dat anderen wel werk hadden en hij ziek thuis zat. Later besefte hij zich tijdens een draaidag dat het zeer waarschijnlijk was dat er op dat moment ook andere filmmakers thuis niks zaten te doen.

De Oversteek-indiening naar het boek Zomervacht van Jaap Robben haalde de eindstreep niet, maar nu is Molter de film alsnog samen met de NTR aan het ontwikkelen. ‘Ik geloof echt in het roerende scenario wat ik met Britt Snel & Floor Onrust aan het ontwikkelen ben.’ Hij had gehoopt deze film in 2021 te maken, maar door de wisseling van traject laat dat waarschijnlijk op zich wachten. Molter is hier nuchter over. ‘Ach, dan duurt het iets langer. Misschien is dat de meest wijze les die ik heb geleerd in de afgelopen jaren: wees niet te streng voor jezelf. Ik wilde vroeger zo snel mogelijk die grote, lange film gedraaid hebben. Ik vertrouw er nu meer op dat het wel komt. Meer dan je best kan je niet doen en daar heb ik mijzelf meer bij neer te leggen.’

Discipline
Hij blikt nog eens terug. De ene film was de andere ook niet, zegt hij zelf. Hij vindt Kind, die na In Kropsdam is iedereen gelukkig en voor Dòst kwam, minder goed uit de verf komen dan beoogd. Kind vertelt het verhaal van een vrouw die gevoelens krijgt voor een zesjarig meisje. De worsteling van wat daarmee te doen komt krachtig naar voren. Molter kijkt er kritisch op terug en vindt de complexiteit van het onderwerp geschikter voor een langere lengte dan de nu negen minuut durende film. Volgens hem zit er nog veel meer in. Het acteerwerk van Sophie van Winden is hij enthousiast over. ‘Ik vond het te gek om samen met Sophie deze driften te onderzoeken. Ik vond haar heel toegewijd en open.’

‘Soms is falen het beste wat je iemand kan gunnen,’ vindt hij. Daarna maak je volgens Molter pas echt goede stappen. ‘Je moet af en toe een paar stappen achteruit doen om weer een juiste stap naar voren te kunnen maken.’ Hij vindt het ook een kwestie van discipline om jezelf niet uit het veld te laten slaan. Op dagen dat hij niet op de set of in de montagekamer zit, gaat hij wel naar kantoor om inspiratie op te doen: ‘Dan ga ik boeken lezen die ingaan op een film waar ik mee bezig ben. Ik lees scenario’s van schrijvers, ik werk mijn website bij of ik duik de bioscoop of museum in. Het is discipline, discipline, discipline.’ Of de persoonlijke dilemma’s een weg naar buiten vinden via zijn films? Molter is er nog niet over uit.

“Soms is falen het beste wat je iemand kan gunnen”

Hij sluit zijn verhaal af met een verwijzing naar de kersttoespraak van Koning Willem Alexander, die benoemde dat tegenslagen bij het leven horen. ‘In de jacht naar geluk en succes kunnen we onszelf soms voorbijlopen. We willen als vrije mensen het beste uit het leven halen, en verwijten het onszelf als dat niet lukt. We spiegelen ons aan anderen, leggen de lat hoog en presenteren graag een perfecte versie van onszelf aan de buitenwereld. Alsof er een taboe rust op onzekerheid en tekortkomingen. Maar niemand is perfect. Gelukkig maar,’ zei de koning op Eerste Kerstdag. Toch is het een treffende waarheid die Molter op het lijf lijkt geschreven. Er gloort licht in de duisternis van vroeger. 

Kind is vanaf nu te zien op de streamingsdienst Cinetree. Bekijk hier de trailer! 

VOD Trailer | Kind (2018, Joren Molter) from CineSud NL on Vimeo.



Tekst: Wouter Springer

 

 

01-01-1970

VERS magazine

Film- en serietips van VERS »

VERS VOLGEN

     

SCHRIJF JE IN
VOOR DE NIEUWSBRIEF